Łomżyńska Spółdzielnia Mieszkaniowa

Na wszystkie pytania odpowiadali przedstawiciele firm rozliczeniowych: ENERGOSYSTEM, METRONA POLSKA, MINOL STEIN-POL, TECHEM, VITERRA ENERGY SERVICES.

Mam w mieszkaniu podzielniki wyparkowe i po 3 latach ich użytkowania ja i wszyscy mieszkańcy budynku najchętniej byśmy się ich pozbyli, bo pokazują one zużycie ciepła nawet w okresie, kiedy kaloryfery nie grzeją - zwiększa się liczba kresek wskazujących zużycie. Dlaczego tak się dzieje ?

Zjawisko, o którym Pani mówi, czyli wskazywanie jednostek zużycia, kiedy grzejnik nie oddaje ciepła, a może to być latem, i zimą, jest to tzw. zimne parowanie. Każdy podzielnik działający na zasadzie parowania dyfuzyjnego, czyli cieczowy, nazywany też wyparkowym, ma naddatek cieczy na to właśnie zimne parowanie. Wielkość tego naddatku określają normy, albowiem problem był badany i znalazł uregulowanie w normach. Na początku była to norma niemiecka, a obecnie jest już norma europejska. Jest również norma polska ustanowiona w 1999 r. Nie ma zatem sytuacji, że za jednostki zużycia wskazane przez podzielnik wówczas, kiedy mieszkańcy nie korzystają z ciepła, pobierane są opłaty. Ewidentny jest tu natomiast brak edukacji mieszkańców w tej kwestii.

Mieszkam na ostatniej kondygnacji, czyli pod dachem. Moje mieszkanie od strony dachu jest chłodzone i aby uzyskać temperaturę 20 st.C, moje kaloryfery muszą grzać znacznie silniej niż u sąsiadki piętro niżej. Czy niekorzystne położenie mojego mieszkania będzie uwzględnione w rozliczeniu kosztów ogrzewania?

Tak, w przypadku występowania zwiększonych strat ciepła w mieszkaniu znajdującym się np. na parterze, pod dachem czy szczytowym itp., jednostki zużycia są pomniejszone o współczynnik redukujący niekorzystne położenie mieszkania w budynku. Współczynnik jest ustalany na podstawie zaleceń Centralnego Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Techniki Instalacyjnej INSTAL przez właściciela / zarządcę budynku i firmę rozliczeniową.

Kiedy możemy być pewni, że podzielniki wyparkowe są prawidłowo zamontowane na naszych grzejnikach? - pytam, bo osoby wykonujące te czynności mają różne kwalifikacje, np. w naszym osiedlu robili to studenci.

W normie znajduje się zapis, który mówi, że zamocowanie podzielnika powinno być trwałe i zabezpieczone przed manipulacją. Nawet jeśli montaż jest wykonywany przez siły niefachowe, ale podzielnik nie ma wyraźnych śladów uszkodzeń i nie daje się zdemontować ani przesunąć, to jest to wystarczające do prawidłowego działania podzielnika.

Jak kształtują się oszczędności, które można uzyskać dzięki stosowaniu indywidualnych systemów rozliczania kosztów ogrzewania z podzielnikami - czy są one odczuwane przez użytkowników tych systemów?

Najlepszą metodą określenia tych oszczędności jest porównanie dwóch bliźniaczych budynków, z których jeden jest opomiarowany i wyposażony w podzielniki kosztów oraz zawory termostatyczne, a drugi nieopomiarowany i nie ma podzielników. Z naszych obserwacji i analiz wynika, że różnica w zużyciu ciepła między tymi dwoma budynkami sięga 30%. Czyli budynek nieopomiarowany zużywa do 30% energii więcej niż budynek z zaworami termostatycznymi i podzielnikami. Jednak trzeba tutaj dodać, że z tych około 30% oszczędności około 2-3% należy przeznaczyć na serwis, obsługę podzielników i systemu przez firmę rozliczeniową.
Oszczędności mogą sięgnąć 30%, ale średnio rzecz biorąc, będą to na pewno oszczędności od kilkunastu do dwudziestu kilku procent. Czy będą odczuwalne w opłatach i budżetach użytkowników systemów? Chyba tak, bo będzie to ten sam poziom oszczędności, co całego budynku, oczywiście mam na myśli użytkowników zachowujących się racjonalnie.

Jaki jest szacunkowy roczny koszt obsługi systemu indywidualnego rozliczania kosztów ogrzewania z zastosowaniem podzielników, czyli rozliczania kosztów ogrzewania przez firmę rozliczeniową?

Odpowiedź na to pytanie może obalić wiele mitów o wysokości kosztów. Otóż średnioroczny koszt wynosi około 30 zł od mieszkania, czyli 2,5 zł miesięcznie. Ta kwota ok. 30 zł stanowi około 1-2% opłat za energię cieplną. Oczywiście koszt obsługi zależy od ilości podzielników. Podana kwota 30 zł odnosi się do 3 podzielników. Jeśli w mieszkaniu jest więcej podzielników, to koszt obsługi będzie nieco wyższy.

Jakie są prawidłowe zasady montażu podzielnika i czy prawdą jest, że jedynym narzędziem, które powinno być używane do montowania podzielnika jest klucz dynamometryczny?

Sposób montażu określają normy. Podzielnik ma być zainstalowany w połowie długości grzejnika, a środek podzielnika musi się znajdować na 75% wysokości grzejnika (z uwzględnieniem dopuszczalnej odchyłki) - jest to najbardziej reprezentatywny punkt oddawania ciepła przez grzejnik.
Co do obowiązku używania wkrętaka dynamometrycznego albo zapewnienia momentu obrotowego 2,5 Nm przy montażu podzielników to jest to warunek krajowy wprowadzony do polskiej normy. Jest tu niezgodność z deklaracją, jakoby polska norma powstała jako tłumaczenie normy europejskiej, bo w żadnej normie, w całej Europie, takiego zapisu nie ma. Ponadto obecnie w normach unika się ścisłego definiowania parametrów, a w tym przypadku podana jest konkretna wartość 2,5 Nm, bez żadnych odchyłek. Technicznie jest to w wielu przypadkach nie do spełnienia, np. przy niektórych typach grzejników. Brakuje w normie określenia, że warunek ten odnosi się do grzejników żeliwnych żeberkowych. Zapis ogólny w normie powoduje, że komisje odbioru w spółdzielniach próbują go bezkrytycznie stosować do wszystkich typów grzejników. A na przykład na grzejnikach panelowych montuje się podzielnik za pomocą wkrętów zgrzewanych M3 do powierzchni grzejnika i żaden gwint typu M3 nie zapewni momentu obrotowego 2,5 Nm. A w przypadku grzejników aluminiowych zastosowanie takiego momentu spowodowałoby uszkodzenie grzejnika. Ponadto wspomniany zapis nie ma uzasadnienia, bo nie ma istotnej zależności między siłą docisku płytki do grzejnika a współczynnikiem cieplnego sprzężenia podzielnika z grzejnikiem - c. Na przykład w zakresie pomiarowym 1,5 do 3 Nm rozpiętość wahań tego wskaźnika mieści się w granicach błędu wyznaczania wartości współczynnika c.
Firmy rozliczeniowe wystosowały w tej sprawie pismo do Komitetu Normalizacyjnego z prośbą o powtórne rozpatrzenie tego zapisu, z argumentacją, która pokrótce została przytoczona wyżej. Pismo było wystosowane jesienią 2002 roku, lecz do dnia dzisiejszego nie ma odpowiedzi.
Obecnie starając się spełnić warunek normowy, kupujemy wkrętaki dynamometryczne i używamy ich przy montowaniu podzielników tam, gdzie jest to technicznie możliwe. A czasami stosujemy wkrętaki elektryczne z regulowaną wartością momentu obrotowego.

Co wskazuje podzielnik cieczowy (wyparkowy) i od czego zależy ilość cieczy odparowanej z podzielnika w sezonie grzewczym?

W podzielniku cieczowym elementem wskazującym jest rurka z cieczą o określonym składzie chemicznym i stałych parametrach fizycznych, umieszczona na tle skali (podziałki). Jednostki i sposób oznaczania skali są różne - właściwe dla każdej z firm rozliczeniowych. Po upływie sezonu grzewczego odczytuje się na skali poziom cieczy. W dniu dokonywania odczytu pracownik firmy rozliczeniowej oprócz odnotowania poziomu cieczy (z rurki zamontowanej w poprzednim roku) montuje nową rurkę, przeznaczoną na przyszły sezon grzewczy. Poziom cieczy jest taki sam dla wszystkich montowanych rurek. Różnica poziomów cieczy w rurce, od znanego stanu początkowego do stanu w dniu odczytu jest wartością, która po wprowadzeniu do programu komputerowego pozwala na określenie udziału kosztu ciepła oddanego przez grzejnik w łącznym rocznym koszcie ciepła budynku, w którym ten grzejnik się znajduje.
Ciepło grzejnika działa na płyn w ampułce pomiarowej, który w zależności od temperatury i czasu działania grzejnika odparowuje wolniej lub szybciej. Im cieplejszy jest grzejnik i im dłużej jego ciepło działa na ampułkę, tym większa objętość odparowanej cieczy.
Zatem wysokość słupka odparowanej cieczy z rurki o stałym przekroju w sezonie grzewczym zależy od temperatury cieczy, która z kolei zależy od temperatury na powierzchni grzejnika oraz od czasu. Im wyższa jest temperatura cieczy (a więc i temperatura grzejnika) tym proces odparowania jest szybszy, a także im dłuższy jest czas odparowywania, tym ilość odparowanej cieczy jest większa.
Wysokość słupka cieczy wskazuje emisję ciepła przez dany grzejnik.

Źródło: Ogólnopolski Miesięcznik Dla Zarządców Nieruchomości "Administrator" Nr 12/2003

Os. Konstytucji 3 Maja

Os. Górka Zawadzka

Os. Jantar

Os. Centrum

Łomżyńska Spółdzielnia Mieszkaniowa 2010 Krzysztof Cieśliński